Van robotwedstrijd naar talentmotor voor de Brainportregio
Meer dan duizend jongeren uit 33 landen kwamen voor het tweede jaar op rij naar Eindhoven voor de finale van de FIRST Tech Challenge (FTC) European Premier Event. Ze bouwden maandenlang aan hun robots en streden om de felbegeerde eerste prijs. Maar wie goed keek, zag dat het om veel meer ging dan een wedstrijd.
In de wereld van FIRST-robotica zijn er drie competitieniveaus: de FIRST LEGO® League (FLL) voor de basisscholen, de FIRST Tech Challenge (FTC) voor middelbare scholieren en zwaargewicht FIRST Robotics Competition (FRC) voor scholieren, studenten en young professionals. In Eindhoven streden de teams tijdens de FTC.
Duizend techneuten van over de hele wereld
Buiten was het bloedheet, maar binnen in het Indoor Sportcentrum Eindhoven liep de temperatuur minstens zo hoog op. Daar vlogen de ballen door de lucht, joelden de tribunes en zoemden meer dan honderd zelfgebouwde robots over de speelarena’s. Ruim duizend jonge techneuten uit 33 landen, van Brazilië tot Litouwen en van Japan tot de Verenigde Staten, kwamen samen voor het moment waar ze maanden naartoe hadden geleefd: de FTC-finale. Teams van middelbare scholieren van over de hele wereld namen het hier tegen elkaar op met zelfgebouwde robots.
En niet alleen tegen elkaar, maar ook mét. Teams vormden steeds wisselende allianties, dus je bondgenoot van de ochtend kon ’s middags zomaar je tegenstander zijn. Dat samenspel, in de FIRST-wereld ‘Coopertition’ genoemd, zit ingebakken in het spel. Het hele toernooi werd live gestreamd, compleet met officials en commentatoren. Organisator Ron Visser, betrokken vanuit stichting STEAMup, sliep in aanloop naar het event weinig, maar genoot maximaal. ‘Het is gewoon vet om al die teams bij elkaar te hebben en elkaar een kijkje in de keuken te geven. Dat stukje samenwerking onderling zit er goed in.’
Meer dan spektakel
Achter het feest schuilt een grotere ambitie: jongeren enthousiast maken voor techniek. En dat begint volgens Ron veel eerder dan op dit podium. ‘De kracht zit in de doorlopende leerlijn, van de LEGO ® League op de basisschool naar de Tech Challenge en daarna de Robotics Competition.’ Daarom wordt nu gekeken hoe meer scholen in de regio kunnen aansluiten. ‘In de regio deden zo’n veertig van de bijna tweehonderdveertig scholen mee aan de FLL en FTC-voorrondes. We gaan binnenkort studenten koppelen aan scholen, die een paar uur per week betaald krijgen om te coachen.’ Zo krijgen scholen ondersteuning om de eerste stappen te zetten.
Paul Hulshoff, projectleider onderwijs bij Brainport Development, ziet hoe meerdere initiatieven daarbij samenkomen. ‘Je hebt het hybride docentschap, Techkwadraat en de aansluiting vanuit project Beethoven. Samen zorgen die ervoor dat de drempel voor scholen lager wordt om hiermee te starten.’ Want deelname moet wel toegankelijk blijven voor iedereen. ‘Op alle niveaus en met alle achtergronden kun je meedoen. De een vindt bouwen of programmeren geweldig, een ander gaat aan van de communicatie rondom een team. Iedereen kan zijn eigen kwaliteit inzetten, maar uiteindelijk gaat het erom dat je samen iets maakt.’ In het snikhete Indoor Sportcentrum Eindhoven keek Paul zijn ogen uit: ‘Wat sowieso supermooi is, is het enthousiasme van de jeugd. Je ziet jongeren van dertien of veertien jaar oud die hier Engels staan te praten alsof ze al een bachelor hebben afgerond. Ze krijgen op jonge leeftijd al ongemerkt zoveel vaardigheden mee: communiceren, presenteren, samenwerken en verbinding maken met andere teams.’
Techniek moet je ervaren
Die vroege kennismaking met techniek is precies waar project Beethoven, het grootschalige investeringsprogramma voor de Brainportregio, zich op richt. Simone Jilderda, programmamanager Beethoven namens Summa, benadrukt dat jongeren techniek vooral moeten ervaren. ‘Uit onderzoek weten we dat het cruciaal is dat kinderen tussen hun vijfde en twaalfde met techniek in aanraking komen. Als je dat niet doet, kennen ze op een gegeven moment maar een beperkt aantal beroepen. Je moet jongeren laten zien wat techniek is en vooral laten ervaren hoe leuk het kan zijn.’ Volgens Simone helpt een event als de FTC-finale om vooroordelen te doorbreken. ‘Je hoort nog steeds vaak dat techniek vies, moeilijk of alleen voor jongens is’, zegt ze. ‘Maar als je hier rondloopt, zie je iets anders. De verdeling tussen jongens en meisjes is bijna gelijk. Je ziet verschillende talenten samenkomen. Iedereen heeft een rol in het team.’
Het zaadje planten voor de toekomst
Dat techniekpromotie effect heeft, ziet Ron terug in de keuzes die deelnemers later maken. ‘Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat 83 procent van de deelnemers voor een STEM-opleiding (Science, Technology, Engineering, Mathematics) kiest’, vertelt hij. Binnen zijn eigen Nederlandse team ligt dat percentage nog hoger: van de leerlingen die daar de afgelopen dertien jaar onderdeel van waren, koos ruim 92 procent voor een technische vervolgopleiding.
Voor de Brainportregio gaat FTC daarom niet alleen over robots bouwen of wedstrijden winnen, maar over het ontwikkelen van talent en jongeren laten ontdekken welke mogelijkheden techniek biedt. Dat effect blijft niet beperkt tot de werkvloer. Ook internationaal talent maakt kennis met de regio en ziet Eindhoven steeds meer als plek om zich verder te ontwikkelen. Ron: ‘Na de editie van vorig jaar kozen twaalf deelnemers ervoor om in Eindhoven te gaan studeren, onder andere in richtingen als Mechanical Engineering, Electrical Engineering en Computer Science.’
Voor Ron is dat precies waar de kracht van FIRST zit. Hij kijkt daarom verder dan de finale in Eindhoven: ‘Mijn levensmissie is dat iedere basisschool in onze regio een FLL-team heeft en iedere middelbare school een FTC-team. We zijn daar hard mee bezig. Je moet niet alleen het zaadje planten, je moet het ook zonlicht, water en voeding geven zodat het kan groeien.’