Hoe SMART Photonics internationale collega’s laat wortelen in Nederland
In de rubriek ‘Geef het stokje door’ vertellen werkgevers hoe zij inclusief werkgeverschap vormgeven. Hilde de Vocht gaf het stokje door aan Johan Feenstra, CEO van SMART Photonics. Een hightechbedrijf met zo’n tweehonderd medewerkers waar fotonische chips worden gemaakt die technologie sneller en energiezuiniger maken. Diversiteit zit diep in Johan verweven, maar uiteindelijk draait het voor hem maar om één vraag: ‘Wat doe je op het moment dat het er écht toe doet?’
Diversiteit en inclusiviteit zijn voor Johan geen thema’s die hij ‘erbij’ doet. Hij kijkt, luistert en handelt ernaar. Misschien komt dat door zijn jaren in de Verenigde Staten, waar hij woonde en werkte en bij Samsung dagelijks samenwerkte met mensen uit uiteenlopende culturen. ‘Daar heb ik echt ervaren hoe bepalend cultuur is voor hoe mensen samenwerken’, zegt hij. ‘Het voelt voor mij heel vanzelfsprekend om daar rekening mee te houden.’
Niet aantrekken, maar behouden
SMART Photonics telt medewerkers van zo’n veertig nationaliteiten. Al is dat aantal geen doel op zich. ‘Je kunt mensen van over de hele wereld aantrekken, maar als ze zich hier niet thuis voelen, zijn ze zo weer weg.’ Voor Johan gaat het daarom niet over expats, maar over collega’s die hier willen blijven. Mensen die in Nederland een leven opbouwen, een gezin stichten en kinderen naar school laten gaan. ‘Als het thuis niet goed gaat, gaat het op het werk uiteindelijk ook mis. Zo simpel is het.’
Aandacht voor het hele gezin
Die overtuiging vertaalt zich binnen SMART Photonics naar concrete acties. Zo organiseert het hightechbedrijf sinds kort bijeenkomsten voor nieuwe medewerkers én hun partners. ‘Niet alleen een welkom voor de medewerker, maar juist ook voor de partner.’ Daarnaast was er een grote family day. ‘Dan laat je zien waar iemand werkt, waar zijn bureau staat, wie zijn collega’s zijn. Die werksfeer krijg je nooit thuis aan de eettafel mee. Daarvoor moet je toch echt hier zijn.’ Ook wordt er gewerkt aan een buddyprogramma waarbij partners van bestaande medewerkers partners van nieuwe medewerkers wegwijs maken. ‘Je kunt alles voor je medewerker goed regelen, maar als zijn partner zich eenzaam voelt of de weg niet weet, gaat het alsnog wringen.’
Nederlands leren tijdens de lunch
Taal speelt daarbij een belangrijke rol. Op de werkvloer is Engels de voertaal, maar daarbuiten schakelen mensen snel over op Nederlands. SMART Photonics deed mee aan het programma Werkgeversaanpak Nederlandse taal voor internationale medewerkers, maar was al daarvoor intern begonnen. Naast lessen ontstonden zogeheten taaltafels: informele lunchmomenten waar bewust Nederlands wordt gesproken. ‘Collega’s praten over het dagelijks leven. Over boodschappen, het weer, hun hobby’s en PSV.’ De animo was groot. ‘Die tafels zaten binnen no time vol.’ Dat effect zit volgens Johan niet alleen in de taal zelf. ‘Mensen merken: hier wordt moeite voor me gedaan. Dat gevoel van erkenning is misschien wel belangrijker dan het leren van een nieuw woord.’
Cultuur begrijpen om beter samen te werken
Om samenwerking te versterken, volgt iedereen cultuurworkshops, gebaseerd op het boek The Culture Map. ‘Hoe je vergadert, hoe je besluiten neemt, hoe direct je communiceert: dat is allemaal cultureel bepaald.’ Johan noemt een voorbeeld van Aziatische culturen waar leerlingen gewend zijn nooit vragen te stellen aan hun docent. ‘Vergelijk dat met Nederlanders, die overal hun hand opsteken. Als je dat niet van elkaar begrijpt, leer je ook niet waarom iemand zo reageert, zeker in stressvolle situaties.’
Begrip tonen voor hiërarchie
Ook buiten trainingen om krijgt cultuur aandacht. Eén keer per maand heeft de vrijdagmiddagborrel een landenthema. Collega’s uit hetzelfde land nemen hapjes mee en vertellen iets over hun achtergrond. ‘Juist door culturen te delen, leer je elkaar beter begrijpen.’ Hiërarchie is daarbij een belangrijk aandachtspunt. Tijdens een bedrijfsbarbecue ging Johan eens bij een groep Filipijnse collega’s zitten. ‘Ze durfden bijna niet te eten, omdat ik daar zat als CEO. Terwijl ik mezelf zie als onderdeel van het geheel. Maar in sommige culturen is die hiërarchie veel sterker. Daar moet je je bewust van zijn.’
Johan houdt aandacht voor het kleine. De deur van zijn kantoor staat open zodra het kan en bij de koffiemachine maakt hij ruimte voor een gesprek over thuis, sport of actualiteit. ‘Daar heb je geen beleid voor nodig. Dat is gewoon belangstelling tonen.’ Netwerken zoals Brainport voor Elkaar helpen hem daarbij. ‘Als organisatie kun je snel in tunnelvisie raken. Dan is het heel belangrijk dat er partijen zijn die je helpen om breder te kijken.’
Welk advies hij geeft aan andere werkgevers op het gebied van inclusiviteit? ‘Wees belangstellend. Vraag eens naar de feestdagen van iemands cultuur. Dat soort kleine dingetjes maakt dat een medewerker zich al veel meer thuis voelt. Even langslopen, even kloppen. Twee minuten bij de koffiemachine, even vragen naar de stand van zaken. Dát is je winst.’
