Deeptech vraagt diversiteit: zo bouwt HighTechXL aan sterke teams

In de rubriek ‘Geef het stokje door’ vertellen werkgevers hoe zij inclusief werkgeverschap vormgeven. Hilde de Vocht gaf het stokje door aan John Bell, directeur van HighTechXL. Een organisatie die deeptech-start-ups bouwt rondom grote maatschappelijke vraagstukken. Voor John staat één overtuiging centraal: zonder diversiteit en inclusiviteit ontstaan geen sterke teams. ‘Technologie brengt je ver, maar het zijn mensen die bepalen of je impact maakt.’  

John Bell trad in 2020 aan als directeur van HighTechXL. Daarvoor werkte hij jarenlang bij Philips en Johnson & Johnson, vooral op het snijvlak van innovatie en strategische allianties. Hij hield zich bezig met nieuwe technologieën en samenwerkingen die verder gingen dan één organisatie. Die ervaring vormt nu de basis van zijn werk bij HighTechXL. ‘Wij creëren start-ups helemaal vanaf het begin’, legt hij uit. ‘We starten met ondernemende mensen, met een technische achtergrond of juist een businessprofiel. Die brengen we bewust bij elkaar. Zo zorgen we ervoor dat patenten, kennis en technologie ook echt worden omgezet in business.’  

HighTechXL richt zich uitsluitend op deeptech: complexe technologieën die bijdragen aan het oplossen van grote maatschappelijke problemen, zoals uitdagingen in de zorg en de energietransitie. ‘Deeptech vraagt tijd. Het kan zomaar zeven of acht jaar duren voordat een start-up zijn eerste euro omzet draait. Dan heb je mensen nodig die kunnen volhouden, ook als het tegenzit.’  

Ondernemerschap staat niet op je cv 

In de afgelopen vijf jaar bouwde HighTechXL ruim honderd start-ups, waarvan nu nog ongeveer een derde bestaat. Jaarlijks spreken ze zo’n vijfhonderd mensen die willen ondernemen. Slechts veertig daarvan gaan uiteindelijk van start. ‘We zoeken geen perfecte cv’s, maar mensen met ondernemerschap. Dat zit tussen je oren en in je hart.’ Er wordt ook gekeken naar hoe iemand samenwerkt en omgaat met onzekerheid. ‘Technologie kun je vaak nog ontwikkelen, maar mindset veel minder.’  

Teams bouwen is mensenwerk 

Misschien wel het meest onderschatte onderdeel van start-ups bouwen, is het team. Soms kiezen mensen zelf voor elkaar, soms brengt HighTechXL hen samen. ‘Dan kun je denken dat het klopt, maar samenwerken is iets anders dan met elkaar door een deur kunnen.’ Daarom besteedt HighTechXL veel aandacht aan teamdynamiek. Elke twee weken voeren teams gesprekken over samenwerking, communicatie en onderlinge verwachtingen. ‘We praten niet alleen over de business, maar vooral over hoe het met elkaar gaat. Soms zegt iemand: ik heb het gevoel dat er niet naar me geluisterd wordt. Voor sommige culturen is dat lastig om uit te spreken, maar zodra mensen merken dat het veilig is, verdwijnen barrières.’  

John herinnert zich een situatie waarin een CEO van een start-up vond dat hij ‘de baas’ was. Cultureel bepaald, merkte John. ‘Toen heb ik gezegd: CEO is ook maar een rol. Net als technologie of operations. Niemand staat boven de ander.’ Dat gesprek veranderde de dynamiek in het team. De andere teamleden begonnen zichtbaar op te bloeien en het team ging sneller vooruit. ‘Dat is leiderschap voor mij: zorgen dat anderen in hun kracht komen.’  

Vertrouwenspersoon voor de start-ups 

Diversiteit en inclusie zijn bij HighTechXL vastgelegd in afspraken met start-ups. Maar beleid op papier is niet genoeg, benadrukt John. ‘Je moet het blijven uitspreken en het laten zien in wat je doet.’ Dat begint bij de eigen organisatie. Het team van HighTechXL is bewust divers samengesteld: ongeveer een gelijke man-vrouwverdeling en bijna de helft heeft een internationale achtergrond. ‘Als wij dit prediken en zelf een eenzijdig team zouden hebben, is dat niet geloofwaardig.’ Omdat start-ups vaak te klein zijn om alles zelf te organiseren, stelde HighTechXL ook een vertrouwenspersoon aan voor het hele ecosysteem. ‘Iedereen moet ergens terechtkunnen als iets niet goed voelt. Veiligheid is een voorwaarde om te kunnen groeien.’   

Zoek op kracht, niet op zwakte 

Als John reflecteert op inclusiviteit, komt hij steeds terug bij één overtuiging, die zelfs op zijn visitekaartje staat: iedereen heeft sterke kanten. ‘In zwakke punten word je zelden echt goed. Maar als je mensen laat werken vanuit hun kracht en teams zo samenstelt dat die krachten elkaar aanvullen, dan gebeurt er iets bijzonders.’ Zijn advies aan andere werkgevers is dan ook eenvoudig. ‘Ga het gesprek aan. Durf hardop te zeggen: ik weet niet of wij inclusief genoeg zijn. En vraag iemand anders daar eerlijk op te reflecteren. Juist door dat open gesprek kom je verder.’