Brainport ondernemers: ‘Niet afwachten maar vooruit’
Oorlogen, geopolitieke spanningen, exportrestricties en de technologische wedloop tussen de Verenigde Staten en China zetten de mondiale economie onder druk. Andere continenten investeren fors in innovatie en strategische autonomie. Wat betekent dat voor Nederland en Europa? En wat kunnen ondernemers zelf doen om wendbaar en weerbaar te blijven? Drie ondernemers uit de Brainportregio zijn unaniem in hun oordeel dat afwachten geen optie is. We moeten vooruit!
Tijdens het voorprogramma van Brainport’s nieuwjaarsbijeenkomst The New Horizon, dat op dinsdag 6 januari plaatvond, ging dagvoorzitter Marc Hendrikse in gesprek met Ton van Mol (Managing Director Holst Centre), Tijn Swinkels (CEO DENS), Albert Maas (CEO Avular) en Vivian Smetsers (CFO LionVolt). In een panelgesprek deelden zij hun visie op de impact van geopolitieke verschuivingen op bedrijven en lieten zij zien hoe vooruitdenken, innovatie en ondernemerschap niet alleen beschermen tegen risico’s, maar juist nieuwe kansen creëren.
Waardeketens als fundament van economische kracht
Een centrale conclusie uit het gesprek: industriële waardeketens staan onder druk, maar vormen tegelijkertijd de sleutel tot economisch verdienvermogen. Volgens Ton van Mol ligt juist in hightech waardeketens de grootste toegevoegde waarde. De Brainport-regio heeft daarin een unieke positie, met sterke ecosystemen rond onder meer halfgeleiders, fotonica en batterijtechnologie.
Die positie is echter geen vanzelfsprekendheid. Europa kan niet alles zelf doen en moet scherpe keuzes maken. Welke technologieën zijn strategisch cruciaal? En waar kan Europa zich onderscheiden? Alleen door gericht te investeren en continu te blijven innoveren, ontstaat een sterke onderhandelingspositie richting andere continenten.
Ton van Mol: “Strategische autonomie betekent niet dat je alles zelf doet, maar dat je op sleuteltechnologieën een sterke eigen positie hebt.”
Batterijen: strategisch, innovatief en gevoelig
Batterijtechnologie kwam meerdere malen terug als voorbeeld van zowel kansen als risico’s. Vivian Smetsers schetste hoe LionVolt inzet op innovatieve anode-technologie om batterijen met een veel hogere energiedichtheid mogelijk te maken. Door zich te specialiseren in één cruciale schakel in de keten bouwt het bedrijf een unieke, internationaal relevante positie op.
Tegelijkertijd waarschuwde Tijn Swinkels voor de afhankelijkheid van Chinese batterijen in Europese energiesystemen. Waar de Verenigde Staten Chinese batterijen al grotendeels weren vanwege veiligheids- en cyberrisico’s, plaatst Europa ze nog op grote schaal. Volgens Swinkels vraagt dat om meer bewustzijn bij overheden en netbeheerders en om versnelling richting Europese alternatieven, zeker bij kritieke infrastructuur.
Tijn Swinkels (DENS): “Batterijen zijn een integraal onderdeel van kritieke infrastructuur. Dan moet je je echt afvragen hoe verstandig het is om die afhankelijkheid volledig buiten Europa te leggen.”
Robotica en drones: noodzaak door arbeidstekorten
Ook robotica en drones werden genoemd als sleuteltechnologieën voor de toekomst. Albert Maas benadrukte dat China hierin ver voorligt, dankzij een duidelijke langetermijnstrategie en grootschalige investeringen. Europa loopt achter, terwijl automatisering essentieel is om structurele arbeidstekorten op te vangen en economische groei mogelijk te houden.
Volgens Maas zorgen geopolitieke spanningen er wel voor dat Europese alternatieven aan terrein winnen. Veiligheid, strategische autonomie en betrouwbaarheid worden steeds belangrijkere factoren in aankoop- en investeringsbeslissingen.
Albert Maas: “Het is niet langer bedrijf tegen bedrijf, maar continent tegen continent. Daar moeten we ons niet blind voor zijn.”
Financiering: van kapitaal naar durf
Een terugkerend knelpunt in het gesprek was financiering. Hoewel Europa over veel kapitaal beschikt, vindt dit onvoldoende zijn weg naar risicovolle, innovatieve deeptechbedrijven. Panelleden pleitten voor meer durf, minder bureaucratie en een betere inzet van publiek geld om private investeringen aan te jagen.
Met name in de opschalingsfase van technologie – van lab naar fabriek – ervaren ondernemers grote uitdagingen. Snellere besluitvorming, eenvoudiger regelingen en een langetermijnvisie zijn nodig om innovatie daadwerkelijk naar de markt te brengen.
Vivian Smetsers:“Europa heeft het kapitaal wel, maar juist in de stap van lab naar fabriek wordt het spannend. Daar is meer durf nodig en een financieringsklimaat dat begrijpt hoe deeptech groeit.”
Bedrijfsleven voornamelijk zelf aan zet om strategisch relevant te blijven
Volgens de panelleden ligt een belangrijk deel van de oplossing bij bedrijven zelf. Door te investeren in eigen kerntechnologie, controle te houden over cruciale onderdelen van de waardeketen en continu te blijven innoveren, bouwen zij strategische relevantie op. Niet afwachten, maar vooruitdenken is daarbij het uitgangspunt. Zo kiest LionVolt er bijvoorbeeld bewust voor om niet alleen technologie te ontwikkelen, maar ook productiecapaciteit op te bouwen in Europa. Met een eigen batterijfabriek in Schotland kan het bedrijf zijn innovatieve anode-technologie daadwerkelijk opschalen, intellectueel eigendom beschermen en minder afhankelijk zijn van Aziatische productieketens. Daarmee positioneert LionVolt zich als een Europese speler in een strategisch cruciale markt.
Ook DENS paste zijn strategie aan om wendbaar te blijven in een veranderende markt. Waar het bedrijf oorspronkelijk sterk inzette op vaste energieoplossingen, verschoof de focus deels naar mobiele batterijsystemen. Deze propositie sluit beter aan bij actuele behoeften in onder meer de bouw, evenementen en kritieke locaties waar netcapaciteit ontbreekt. Door snel in te spelen op marktvraag en regelgeving weet DENS relevant te blijven én bij te dragen aan de energietransitie.
Voor Avular ligt de strategische keuze in het ontwikkelen van een Europees alternatief voor Chinese drone- en roboticatechnologie. In een markt die wordt gedomineerd door Chinese spelers investeert het bedrijf in eigen autonome systemen, hardware en software. Daarmee speelt Avular in op de groeiende behoefte aan veilige, betrouwbare en strategisch autonome technologie, onder meer voor toepassingen waar veiligheid en soevereiniteit cruciaal zijn. Het bedrijf laat zien dat Europese innovatie een geloofwaardig antwoord kan zijn op geopolitieke afhankelijkheden.
Brainport als voedingsbodem voor talent en innovatie
Ondanks de uitdagingen overheerst voorzichtig optimisme. De Brainportregio wordt gezien als een sterke voedingsbodem voor talent, innovatie en ondernemerschap. De concentratie van hightechbedrijven, kennisinstellingen en netwerken maakt de regio aantrekkelijk voor technici en ondernemers van over de hele wereld.
Vivian Smetsers :“De combinatie van technologie, samenwerking en maatschappelijke impact maakt Brainport een logische keuze voor internationaal talent.”
Volgens de panelleden is het belangrijk om technologieverhalen beter te vertellen en technici zichtbaarder te maken als drijvende kracht achter economische en maatschappelijke vooruitgang. Niet alleen financiële prikkels, maar ook zingeving, impact en een sterk ecosysteem bepalen of talent zich langdurig bindt.
Albert Maas:“Technici zijn de drijvende kracht achter onze economie. De mooie verhalen uit Brainport mogen we veel beter vertellen, want juist zingeving en impact maken het verschil voor talent.”
Wendbaarheid als sleutel tot de toekomst
Het voorprogramma van The New Horizon liet zien dat geopolitieke onzekerheid niet alleen bedreigingen met zich meebrengt, maar ook kansen. Ondernemers die scherp kiezen, blijven innoveren en durven investeren in strategische technologieën, vergroten hun weerbaarheid én hun groeipotentieel.
De boodschap van het panel is helder: wie vandaag inzet op innovatie, samenwerking en wendbaarheid, bouwt aan de economische kracht van morgen. Voor Brainport, voor Nederland en voor Europa.