‘We maken techniekonderwijs haalbaar, passend bij elke school’
In de Brainportregio groeien kinderen op tussen de hightechbedrijven, robots en slimme systemen. Toch blijft het voor veel scholen een uitdaging om techniekonderwijs structureel een plek te geven. Roosters zitten vol, de druk op het ontwikkelen van basisvaardigheden is groot en het aanbod aan projecten en lesprogramma’s is versnipperd. Precies daar stappen de Techkwadraatmakelaars in: zes onderwijsprofessionals die scholen helpen om techniekonderwijs haalbaar, passend en toekomstgericht te organiseren. Elke makelaar is actief in een eigen deel van Brainport en is daar een bekend gezicht.
Techkwadraat is een landelijk programma, gefinancierd uit het Nationaal Groeifonds en gericht op basisscholen en middelbare scholen. In de Brainportregio doen 235 scholen mee. De Techkwadraatmakelaars zijn de verbindende schakel tussen die scholen en partijen als bedrijven, bibliotheken, musea, science-centra en initiatieven die zich al jaren met techniekeducatie bezighouden.
Van losse initiatieven naar één sterke beweging
Alle makelaars komen uit het onderwijs en hebben een stevig trackrecord in techniekeducatie. Wat ze delen? Een diepe overtuiging dat je samen meer bereikt dan alleen. ‘We sluiten juist aan bij initiatieven die er al zijn’, zegt Cindy Raaijmakers, Projectcoördinator Onderwijs & Technologie. ‘In het verleden zagen we dat subsidies vooral aan materialen of methodes besteed werden, die vervolgens in de kast bleven staan. Nu investeren we in verbinding, visie en vaardigheden. Zo bouwen we stap voor stap aan we techniekonderwijs dat duurzaam én toekomstbestendig is.’
‘Er is zóveel aanbod dat scholen soms niet weten waar te beginnen’, zegt Koen de Lau, bovenschools onderwijskundig ICT’er bij Atalenta. ‘Wij luisteren eerst naar hun wens of vraag. Wat speelt er op school, in deze wijk, met deze leerlingen? Vervolgens verbinden we dat met bestaand aanbod.’
Ontzorgen
Veel leraren willen wel aan de slag met techniek, maar lopen vast op tijdgebrek en praktische problemen. Informaticadocent Otger van Delft herkent dat: ‘Als docent word je enthousiast van wat er kan, maar vaak komt het bovenop alles wat al moet. Dan belandt techniek weer in de vrijwilligershoek van een paar fanatiekelingen. Wij willen dat het juist normaal wordt.’ Daarom zoeken de makelaars actief naar haakjes met bestaande thema’s en vakken. In plaats van ‘erbij’ komt techniek ‘erin’: bij wereldoriëntatie, taal, rekenen, burgerschap of projecten rond de buurt, natuur of toekomst. Koen: ‘De kunst is om techniek slim te koppelen, zodat het bijdraagt aan wat scholen toch al belangrijk vinden.’
Ihsane Beyd, docent Frans en Design & Technology aan het Jan van Brabant College in Helmond, benadrukt daarbij de buitenschoolse kant: ‘Workshops, excursies en activiteiten buiten de klas zijn zó krachtig. Maar je moet als docent wél weten waar je heen kunt, hoe je boekt, wat het kost, hoe het past bij je groep. Dat regelwerk kunnen wij een stuk overzichtelijker en lichter maken.’
Menukaart en maatwerk
Een belangrijk doel van de Techkwadraatmakelaars is het ontwikkelen van een ’menukaart’: een overzicht van bewezen activiteiten, partners en programma’s waar scholen uit kunnen kiezen. Geen dwingend pakket, maar een geordende etalage. ‘Wat een PO-school in Helmond nodig heeft, is niet per se wat een middelbare school in de Kempen zoekt’, zegt Lenny van den Oetelaar, Projectmedewerker Pius Xplore en coördinator havo-techniek op het Pius X-College in Bladel. ‘Wij geloven niet in één uniforme aanpak voor 235 scholen. Iedere school is anders, ieder team staat ergens anders. Daarom zetten we in op maatwerk. Die menukaart helpt scholen om keuzes te maken die passen bij hun visie, leerlingen en situatie.’
10 op de 10 kinderen in aanraking met techniek
Op de lange termijn hopen Ihsane, Cindy, Otger, Koen en Lenny natuurlijk dat meer leerlingen kiezen voor een technisch profiel of een opleiding in de sector. Maar de makelaars zijn realistisch en weten ook dat het lastig te meten is. ‘We kunnen niet bewijzen dat een profielkeuze alleen door ons werk komt’, zegt Ihsane. ‘Maar we kunnen wél zorgen dat techniek meer gaat leven op scholen.’
In het plan van de Techkwadraatmakelaars staat het ambitieus geformuleerd: 10 op de 10 kinderen komt in aanraking met techniek. Dat kan een ochtend in een techniekhal zijn, een ontwerpproject in de klas, programmeerlessen, een project met een lokaal bedrijf of een combinatie daarvan. Koen verwoordt het zo: ‘Ik zou het prachtig vinden als je over een paar jaar in de themaplanning van basisscholen standaard een techniekcomponent ziet terugkomen. Niet als projectje, maar als vanzelfsprekend onderdeel.’
Hulp
De boodschap van de Techkwadraatmakelaars aan onderwijsprofessionals is eenvoudig. Otger: ‘Je hoeft het niet alleen te doen. Scholen in de Brainportregio kunnen met hun vragen bij ons terecht. ‘Of die vraag nu groot of klein is: Hoe beginnen we? Welk aanbod past bij ons? Hoe integreren we techniek in onze thema’s? Ons antwoord is steeds hetzelfde’, benadrukt Ihsane. ‘Bel ons. We denken mee, verbinden en helpen je om keuzes te maken waar je leerlingen straks écht iets aan hebben.’
Lees meer over Techkwadraat en de makelaarsDit artikel stond ook in De Pionier, het magazine voor onderwijsprofessionals vol inspirerende verhalen, praktische voorbeelden en ideeën die je morgen al kunt toepassen in je klas, opleiding of school. Als je nieuwsgierig bent kun je alle Pioniers hier bekijken.
Bekijk De Pionier hier