Leren over quantumtechnologie via boter, kaas en eieren

Quantumtechnologie klinkt ingewikkeld. Maar volgens de studenten van EduQuation hoeft dat helemaal niet zo te zijn. Dit studententeam van Summa, Fontys en TU/e laat scholieren, docenten en ouders op een speelse manier kennismaken met quantum. Met spellen, workshops en games ontdekken deelnemers dat je niet alles hoeft te begrijpen voordat je ermee aan de slag kunt. Met succes: zelfs Prinses Beatrix wilde graag een spelletje meedoen.
Quantum is de toekomst, daar zijn Nina van den Broek en Panos Danikas het wel over eens. ‘Het is een ontzettend interessant en belangrijk onderwerp. Maar als je het op de klassieke manier leert, kan het ook nogal intimiderend zijn. Dat vond ik in ieder geval toen ik ging studeren’, vertelt Panos. Hij is student Toegepaste Natuurkunde aan de TU/e en is als commissaris verantwoordelijk voor events van EduQuation.
Andere regels
Quantumtechnologie is gebaseerd op de natuurkunde van de kleinste deeltjes, zoals atomen, elektronen of zelfs nog kleiner. Daar gelden heel andere wetten en regels dan voor de klassieke natuurkunde. ‘Wat die regels zijn? Dat ontdek je vanzelf als je onze bordspellen en games speelt. Daar heb je niet eerst een wiskundeles voor nodig’, legt Nina uit. Zij is de voorzitter van EduQuation en Fontys-student Technische Natuurkunde.
Het geheim van EduQuation: deelnemers aan hun workshops en gamerooms leren de quantumregels letterlijk spelenderwijs. ‘De regels in het spel zijn de regels van quantummechanica. Zo ontdek je vanzelf hoe dat werkt.’
Het team van EduQuation bestaat uit vijf bestuursleden en zo’n vijftig studenten die meehelpen tijdens workshops en lessen. Ook voor hen is EduQuation minstens zo leerzaam als voor de deelnemers. Want naast hun opleiding ontwikkelen deze mbo-, hbo- en wo-studenten samen spellen, lesmateriaal en workshops. Zo leren ze niet alleen meer over quantumtechnologie, maar ook hoe je complexe onderwerpen toegankelijk maakt voor een breed publiek.

Potje quantumschaken
Op scholen en tijdens events dagen de studenten deelnemers uit voor een videogame of virtual reality, maar net zo makkelijk voor een potje quantumschaken of een rondje boter, kaas en eieren met een quantummechanische twist. ‘We hebben lespakketten voor de bovenbouw van de middelbare school, maar we richten ons ook op universiteiten, docenten, ouders en andere volwassen. Dit onderwerp wordt alleen maar groter, eigenlijk zou iedereen er iets over moeten weten’, vindt Panos. Daarom vonden ze het geweldig dat tijdens een prijsuitreiking van de jaarlijkse Prins Friso Ingenieursprijs zelfs Prinses Beatrix (88) graag mee wilde doen met een spel. Nina: ‘Helaas moest ze verder lopen met de rest van het koninklijk gezelschap.’
Als de studenten van EduQuation langsgaan op scholen, geven ze eerst een korte demonstratie. Nina: ‘Daarna mogen de scholieren zelf aan de slag. We merken dat jongeren dat ook echt heel leuk vinden. Bij quantumschaken kan je pion bijvoorbeeld op twee plekken tegelijk staan, jongeren vinden dat wel cool en gaan gewoon spelen. Dat is precies hoe het werkt. Je hoeft niet te doorgronden waarom deze regels er zijn om er mee aan de slag te kunnen gaan.’
Leren door te doen
EduQuation wil meer bereiken dan alleen mensen iets leren over quantumtechnologie, het team wil ze ook enthousiast maken voor techniek. ‘Bij een klas van dertig jongeren verwacht ik echt niet dat ze allemaal natuurkunde gaan studeren. Als er één is die hier verder mee wil, dan is mijn dag al goed’, vindt Nina. Maar er is nog een doel, vertelt Panos. ‘We willen docenten laten ontdekken dat er meer manieren zijn om kinderen enthousiast te maken voor techniek.’ Wat EduQuation betreft kunnen leerkrachten ook zelf aan de slag met hun games en spellen. ‘Je hoeft niet alles uit te kunnen leggen voordat leerlingen iets leren. Ze leren door te doen. Dat is elke keer weer geweldig om te zien.’
Dit artikel stond ook in De Pionier, het magazine voor onderwijsprofessionals vol inspirerende verhalen, praktische voorbeelden en ideeën die je morgen al kunt toepassen in je klas, opleiding of school. Als je nieuwsgierig bent kun je alle Pioniers hier bekijken.
Bekijk De Pionier hier