Samen werken aan een soepele overstap naar vervolgonderwijs

Brainport Eindhoven logo
Geschreven door Brainport Eindhoven
17 maart 2026

De overstap van het voortgezet onderwijs naar mbo, hbo of universiteit is voor veel leerlingen groter dan hij op het eerste gezicht lijkt. Leerlingen krijgen te maken met nieuwe leeromgevingen, andere verwachtingen en een manier van werken die vraagt om zelfstandigheid, samenwerking en onderzoeksvaardigheden. In de Brainportregio werken onderwijsinstellingen daarom samen aan een betere aansluiting tussen deze onderwijslagen. Met als doel: leerlingen beter voorbereiden én enthousiasmeren voor techniek. 

Binnen het Project Beethoven bundelen vijf partners (Brainport Development, Summa, Ter AA, Fontys en de TU/e) hun krachten in een werkgroep die zich richt op deze overgang. De insteek is niet om het onderwijs opnieuw uit te vinden, maar om bestaande initiatieven beter te verbinden, te versterken en waar mogelijk op te schalen. 

Samenhang en afstemming  

Zowel VO-scholen als vervolgopleidingen hebben al aansluitingsprogramma’s en activiteiten, zoals loopbaanoriëntatie of kennismakingsmodules. De uitdaging zit vooral in samenhang en afstemming. Daarom is eerst in kaart gebracht wat er al gebeurt en waar kansen liggen om elkaar te versterken.  

Op praktisch niveau wordt bestaand lesmateriaal ontsloten via het platform Brainport voor Onderwijs. Door materiaal beter vindbaar te maken en te labelen, kunnen scholen eenvoudiger aansluiten bij actuele technologische thema’s in de regio. 

FIRST-programma’s 

Daarnaast ligt de focus op concrete programma’s die scholen direct ondersteunen. Een voorbeeld hiervan is de opschaling van FIRST-programma’s, zoals First Lego League en First Tech Challenge. Leerlingen werken hierin in teams aan technische vraagstukken en ervaren techniek op een toegankelijke en enthousiasmerende manier. De programma’s zijn inzetbaar op verschillende niveaus en bereiken een brede doelgroep, waaronder ook relatief veel meisjes. Scholen krijgen ondersteuning bij de uitvoering en kunnen bestaande en/of nieuwe middelen vanuit Techkwadraat inzetten voor materialen. Techkwadraat is een landelijk programma voor techniekpromotie in het onderwijs, dat regionaal wordt uitgevoerd, waaronder in de Brainportregio. Het programma ondersteunt scholen met kennis, netwerk en subsidie om techniekonderwijs duurzaam te versterken.’ 

Profielwerkstuk  

Een tweede ontwikkellijn richt zich op het profielwerkstuk. Omdat elke leerling hiermee te maken krijgt, biedt dit een kans om onderzoeks- en samenwerkingsvaardigheden sterker te ontwikkelen. Door profielwerkstukken te verrijken met technische challenges, begeleiding vanuit vervolgopleidingen en samenwerking met externe partners, sluiten ze beter aan bij vormen van leren die leerlingen later tegenkomen, zoals challenge based learning. Scholen worden hierbij ondersteund met tools en voorbeelden, terwijl de invulling samen met het voortgezet onderwijs wordt uitgewerkt. 

Het gezamenlijke doel is een duurzame verbetering van de aansluiting tussen onderwijsniveaus. Zo wordt de overstap minder groot en krijgen leerlingen een stevige basis voor hun volgende stap in onderwijs én techniek. 

Dit artikel stond ook in De Pionier, het magazine voor onderwijsprofessionals vol inspirerende verhalen, praktische voorbeelden en ideeën die je morgen al kunt toepassen in je klas, opleiding of school. Als je nieuwsgierig bent kun je alle Pioniers hier bekijken.

Bekijk De Pionier hier

Leestips