Nieuwe netprioritering zet MKB onder druk: “Samen organiseren we wél ruimte”
Per 1 januari 2026 is het nieuwe maatschappelijk prioriteringskader van kracht, zoals vastgesteld door de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Dit kader bepaalt wie voorrang krijgt op het stroomnet bij netcongestie. De impact voor het innovatieve MKB is groot — maar collectieve systeeminnovatie biedt perspectief, stelt Peter Engels van RAI Automotive Industry NL.
Netcapaciteit wordt voortaan niet meer verdeeld op basis van aansluitingstype, maar op basis van maatschappelijke waarde. Het kader maakt onderscheid tussen drie prioriteitsgroepen: congestieverzachters, veiligheid en basisbehoeften. Categorieën veiligheid en basisvoorzieningen zijn daarbij uitgebreid met meer maatschappelijke functies.
Vanaf 1 juli 2026 komen ook kleinverbruikers, zoals veel MKB-bedrijven en publieke laadpunten, op de wachtlijst. Zij worden niet langer automatisch aangesloten. Voor hen geldt hetzelfde als voor grootverbruikers: wie kan aantonen maatschappelijke prioriteit te hebben, krijgt voorrang.
Elektrificatie komt in de knel
“Veel MKB-maakbedrijven zijn volop bezig met de elektrificatie van hun productie, logistiek en wagenpark,” aldus Engels. “Als individuele bedrijven straks geen extra capaciteit meer krijgen, komt die ontwikkeling onder druk te staan.” Zeker in regio’s waar netcongestie al nijpend is, dreigen lange wachttijden en investeringsonzekerheid.
Systeemverandering als kans
Toch biedt het nieuwe kader ook richting. De hoogste prioriteit gaat naar ‘congestieverzachters’ – partijen die actief bijdragen aan het ontlasten van het net.
“De oplossing zit niet alleen in netverzwaring, maar in systeeminnovatie,” zegt Engels. “Door lokaal opwek, opslag en slim energiemanagement te combineren, kunnen bedrijven samen flexibiliteit organiseren. Daarmee vergroten ze hun toekomstbestendigheid én helpen ze het net.”
Vanaf 2027 reserveren netbeheerders bovendien een deel van de netcapaciteit voor onvoorziene omstandigheden. De resterende capaciteit wordt dan toegewezen volgens dit nieuwe kader. Dit onderstreept het belang om nú te handelen.
Charging Energy Hubs: collectief organiseren
Binnen het innovatieprogramma Charging Energy Hubs ontwikkelen RAI Automotive Industry NL en Brainport Development, samen met partners uit bedrijfsleven, overheid en kennisinstellingen, collectieve energiesystemen op bedrijventerreinen. Niet als snelle uitvoeringsloketten, maar als toekomstgerichte oplossingen.
Systeemverandering als kans
Toch biedt het nieuwe kader ook richting. De hoogste prioriteit gaat naar ‘congestieverzachters’ – partijen die actief bijdragen aan het ontlasten van het net.
“De oplossing zit niet alleen in netverzwaring, maar in systeeminnovatie,” zegt Engels. “Door lokaal opwek, opslag en slim energiemanagement te combineren, kunnen bedrijven samen flexibiliteit organiseren. Daarmee vergroten ze hun toekomstbestendigheid én helpen ze het net.”
Vanaf 2027 reserveren netbeheerders bovendien een deel van de netcapaciteit voor onvoorziene omstandigheden. De resterende capaciteit wordt dan toegewezen volgens dit nieuwe kader. Dit onderstreept het belang om nú te handelen.
Charging Energy Hubs: collectief organiseren
Binnen het innovatieprogramma Charging Energy Hubs ontwikkelen RAI Automotive Industry NL en Brainport Development, samen met partners uit bedrijfsleven, overheid en kennisinstellingen, collectieve energiesystemen op bedrijventerreinen. Niet als snelle uitvoeringsloketten, maar als toekomstgerichte oplossingen.
“Individueel sta je misschien achteraan in de rij. Maar als collectief kun je onderdeel worden van de oplossing,” stelt Engels.
Handel nú, denk breder
RAI Automotive Industry NL roept ondernemers op om tijdig inzicht te krijgen in hun toekomstige elektriciteitsvraag, en aanvragen niet uit te stellen. Tegelijkertijd vraagt de nieuwe realiteit om een bredere, gezamenlijke blik. “De energietransitie vraagt om samenwerking en systeemdenken,” zegt Engels. “Innovatieprogramma’s zoals Charging Energy Hubs laten zien hoe we structureel slimmer kunnen organiseren. Dat is nodig om de Nederlandse maakindustrie concurrerend en toekomstbestendig te houden.” Maatschappelijke prioritering zorgt niet voor extra netcapaciteit. Maar het biedt wél een route om ruimte collectief te organiseren. En dat begint vandaag.