AVOXT maakt groene waterstof betaalbaarder met nieuwe elektrolyse- technologie
Groene waterstof kan een belangrijke rol spelen in de verduurzaming van de industrie, chemie en zwaar transport. Vooral in sectoren waar elektrificatie niet altijd mogelijk is. Toch staat grootschalige toepassing nog voor een belangrijke uitdaging: de hoge productiekosten. De Eindhovense startup AVOXT ontwikkelt een nieuwe generatie elektrolysers die groene waterstof aanzienlijk goedkoper moet maken. CEO Pascal van Bakel vertelt hoe een frisse blik op bestaande technologie leidde tot een fundamenteel andere aanpak.
Voor Pascal van Bakel begon het ondernemerschap vanuit de wens om met technologie maatschappelijke impact te maken. Als werktuigbouwkundig ingenieur zag hij veel technisch talent werken aan vraagstukken waarvan hij de maatschappelijke meerwaarde beperkt vond. Terwijl grote uitdagingen zoals klimaatverandering juist vragen om slimme technologische oplossingen. Hij ging op zoek naar een manier om zijn technische kennis in te zetten voor de energietransitie. Zo kwam hij terecht bij waterstof.
Een nieuwe kijk op bestaande technologie
AVOXT ontstond binnen het venture-buildingprogramma van HighTechXL in Eindhoven. Aanvankelijk werkte de startup met technologie afkomstig van CERN. Hoewel deze technologie functioneerde, bleek de toepassing complex en kostbaar. Het team realiseerde zich dat het verbeteren van afzonderlijke onderdelen onvoldoende zou zijn om groene waterstof echt betaalbaar te maken.
Daarom besloot AVOXT opnieuw naar de basis van het productieproces te kijken. De aandacht verschoof naar de elektrolysecel, waarin water met behulp van elektriciteit wordt gesplitst in waterstof en zuurstof.
Bij conventionele elektrolysers worden deze gassen gescheiden door een membraan. AVOXT ontwikkelde een technologie waarbij dat membraan niet meer nodig is. In plaats daarvan worden waterstof en zuurstof via afzonderlijke vloeistofstromen afgevoerd.
Door het membraan weg te laten, verdwijnt een kwetsbaar onderdeel uit het systeem en neemt de interne weerstand af. Bovendien kan de elektrolyser snel reageren op wisselingen in de beschikbaarheid van zonne- en windenergie. Volgens AVOXT kan deze aanpak de productiekosten van groene waterstof met ongeveer 40 procent verlagen ten opzichte van conventionele alkalische elektrolysers.
“Industrie stapt pas echt over als het duurzame alternatief ook betaalbaar is.” Pascal van Bakel, CEO AVOXT
Van technologische ontwikkeling naar toepassing in de praktijk
Na het ontwikkelen en testen van verschillende kleinere elektrolysecellen werkt AVOXT aan de volgende stap: een complete elektrolyser-stack waarin meerdere cellen samenwerken. In het eigen laboratorium op de High Tech Campus Eindhoven bouwde het team hiervoor een testsysteem dat functioneert als een kleine waterstoffabriek.
De kerntechnologie is inmiddels gepatenteerd en het team bestaat uit ongeveer dertien medewerkers. De komende periode staat in het teken van het aantonen dat de technologie ook op grotere schaal en gedurende langere tijd betrouwbaar werkt.
Een eerste commerciële pilot is al in voorbereiding. In de Brainportregio werkt AVOXT aan een toepassing voor een volledig off-grid gemeenschap van ongeveer 140 woningen. Deze woningen worden voorzien van onder andere zonnepanelen, batterijen en warmtepompen. Groene waterstof moet helpen om energie op te slaan voor momenten waarop zon en wind onvoldoende elektriciteit leveren.
AVOXT moet hiervoor een elektrolyser van circa 150 kilowatt leveren, met een beoogde jaarlijkse productie van ongeveer 6.000 kilo groene waterstof. Het project bevindt zich in een volgende fase van het vergunningstraject. De realisatie staat gepland voor de tweede helft van 2027.
Stap voor stap opschalen naar industriële toepassingen
Hoewel de eerste praktijktoepassing zich richt op woningen, ligt de uiteindelijke ambitie van AVOXT bij industriële waterstofproductie. De startup kiest daarbij bewust voor een stapsgewijze aanpak.
In plaats van direct grootschalige industriële installaties te ontwikkelen, begint AVOXT met kleinere, decentrale projecten waarin waterstof lokaal wordt geproduceerd en gebruikt. Denk aan locaties waar veel duurzame elektriciteit beschikbaar is, maar waar niet alle processen elektrisch kunnen worden uitgevoerd. Ook op plekken waar netcongestie verdere elektrificatie belemmert, kunnen dergelijke toepassingen interessant zijn.
Met deze projecten wil AVOXT praktijkervaring opdoen, de technologie verder ontwikkelen en vertrouwen opbouwen bij toekomstige klanten.
Op langere termijn wil de startup modulaire elektrolyser-stacks ontwikkelen die gecombineerd kunnen worden tot installaties op megawattschaal. Daarmee moet groene waterstof op grotere schaal beschikbaar komen voor sectoren zoals de staalindustrie, chemie en zwaar transport.
Van Bakel kijkt daarbij verder dan de eerste toepassingen. Hij ziet een toekomst waarin groene waterstof een vanzelfsprekend onderdeel is van de energievoorziening.
“Als we ons werk goed doen, praten we over vijftien jaar nauwelijks meer over groene waterstof. Dan gebruiken we het gewoon.”
Brabant Startup Fonds ondersteunt de groei van AVOXT
De ontwikkeling van nieuwe technologie vraagt niet alleen om technische kennis, maar ook om financiering en een duidelijke route naar de markt. Brabant Startup Fonds (BSF) was een van de eerste investeerders in AVOXT en hielp de startup bij de eerste stappen richting opschaling.
De ondersteuning ging verder dan financiering. BSF hielp het bedrijf om zijn marktstrategie concreter te maken. De ambitie om industriële waterstofproductie betaalbaarder te maken bleef bestaan, maar de route ernaartoe veranderde. Door eerst kleinere, decentrale toepassingen te ontwikkelen, kan AVOXT de technologie in de praktijk bewijzen voordat het bedrijf doorgroeit naar grotere industriële projecten.
Deze aanpak helpt ook bij gesprekken met nieuwe investeerders. Volgens Van Bakel heeft de betrokkenheid van een fonds met kennis van het Brabantse deeptech-ecosysteem bijgedragen aan de verdere professionalisering van AVOXT.
Ondernemen begint bij het probleem
Voor Van Bakel zit de aantrekkingskracht van het ondernemerschap in de combinatie van snelheid, verantwoordelijkheid en maatschappelijke impact. Binnen een klein team kunnen ideeën snel worden omgezet in concrete experimenten. Een idee dat 's ochtends ontstaat, kan dezelfde middag al in het laboratorium worden getest.
Die manier van werken vraagt om flexibiliteit en de bereidheid om bestaande ideeën los te laten. Dat heeft AVOXT zelf ervaren. Door te erkennen dat de oorspronkelijke technologie onvoldoende perspectief bood, ontstond ruimte voor een nieuwe oplossing.
Volgens Van Bakel kan het juist een voordeel zijn om met een frisse blik naar een bestaande sector te kijken. Het team van AVOXT stelde vragen bij uitgangspunten die voor ervaren specialisten vanzelfsprekend waren. Die nieuwsgierigheid vormde de basis voor de membraanloze elektrolysetechnologie.
Zijn belangrijkste les voor andere ondernemers vat hij samen in één zin:
“Word verliefd op het probleem, niet op je eerste oplossing.”
Met die instelling werkt AVOXT vanuit de Brainportregio verder aan de ontwikkeling van betaalbare groene waterstof. Een ambitie waarin technologisch ondernemerschap en de energietransitie samenkomen.