‘Als hybride tech docent ben je een rolmodel voor leerlingen’
Je carrière mag net zo goed slingeren als rechtdoor gaan en je hoeft niet in alles goed te zijn. Bewust en onbewust geeft hybride tech docent Jacqueline Teley (ook support engineer bij ASML) die boodschap mee aan haar studenten bij Summa Engineering. ‘Toen ik samen met een student keek wat wél haalbaar voor hem was, zag ik een last van zijn schouders vallen.’
Tijdens lessen pneumatiek viel het Jacqueline op dat een van de studenten de stof lastig vond. ‘Zo lastig, dat hij misschien met zijn studie wilde stoppen. Terwijl ik wist dat hij juist uitblonk in metaalbewerking. Zelf was ik tijdens mijn studie ook niet in alles goed, en dat hoeft ook niet. Het is echt zonde als een technisch talent daardoor verloren gaat.’ Door met de student en met collega-docenten in gesprek te gaan, konden ze de lat voor pneumatiek wat lager leggen, en daarmee de motivatie behouden. ‘Ik zag de opluchting bij de student, dat vond ik zo’n mooi moment.’ Het is slechts één voorbeeld, maar het maakt wel duidelijk waar Jacqueline energie uithaalt. ‘Ik vind het leuk om anderen te begeleiden, maar ik vind het óók leuk om technisch inhoudelijk bezig te zijn. Dat komt samen in mijn twee rollen: die van hybride tech docent bij Summa en support engineer bij ASML.’
Techniek tastbaarder maken
Jacqueline is een van de hybride tech docenten van ASML, die hun technische baan combineren met een rol in het onderwijs. ‘Een hybride tech docent maakt techniek tastbaarder’, zegt Eva Oudshoorn, programmamanager STEM-onderwijs bij ASML. ‘Je hoopt eigenlijk dat leerlingen denken: die persoon doet dit ook echt in de praktijk, en dat zie ik mezelf later ook wel doen. In die zin zijn het dus rolmodellen.’ Zo’n rolmodel-functie is belangrijk, vindt Jacqueline. ‘Ik merk dat het beeld van techniek best beperkt is. Het is veel meer dan met je handen werken.’ Zelf koos ze ook niet meteen voor de richting waarin ze nu werkt. ‘Ik studeerde gamedesign en zat dus meer aan de creatieve kant. Pas door mijn baantje bij de Efteling ontdekte ik hoe geweldig ik mechatronica vond. Via mijn broer kwam ik bij ASML terecht, waar ik werken en leren combineerde.’ Juist al die kanten van de techniek kunnen hybride tech docenten volgens haar naar het klaslokaal brengen. ‘Om uiteindelijk de instroom van technisch talent voor de regio te vergroten, want dat is hard nodig.’
De lessen die Jacqueline leerde
Aan haar lessen koppelt Jacqueline regelmatig haar eigen ervaringen. Zo brengt ze onderwijs en praktijk bij elkaar. ‘In mijn werk voer ik veel storingsonderzoeken uit. Ik probeer studenten de onderzoekshouding mee te geven, die ze straks in het werkveld nodig hebben.’ Jacqueline ziet dat ze die informatie van haar snel aannemen en haar expertiserol serieus nemen. ‘Het is net als vroeger: het advies van je ouders liet je weleens langs je heen gaan, maar van een buitenstaander nam je het sneller aan. Die laatste rol heb ik’, lacht ze. Naar eigen zeggen brengt Jacqueline niet alleen haar expertise naar het onderwijs, maar neemt ze ook onderwijsexpertise mee naar ASML. Soms heel duidelijk: door een activerende werkvorm uit een les ook tijdens een workshop bij ASML in te zetten bijvoorbeeld. Soms gebeurt het subtieler. ‘Bij studenten denk je steeds weer na over hoe je informatie goed overbrengt en hoe je controleert of het blijft hangen. Bij ASML stap ik nu sneller op iemand af om te peilen of we op één lijn zitten. Ik heb veel geleerd over initiatief nemen en de omgang met anderen.’
Steeds meer onderwijstypen
Jacqueline koos bewust voor een rol in het mbo. Eva ziet dat steeds meer hybride tech docenten voor die doelgroep kiezen. ‘Voorheen waren met name het hbo en wo populair, maar het begint zich steeds meer te verspreiden. Ook richting het middelbaar onderwijs, en zelfs naar het primair onderwijs, al is die groep nog klein.’ Volgens haar heeft dat onder andere te maken met botsende agenda’s. ‘Technische vakken worden vaak verspreid over de week gegeven, terwijl hybride tech docenten meestal één dag of dagdeel aanwezig zijn.’ Toch zijn er ook scholen die daar heel goed op inspringen. ‘Die houden met het maken van het rooster rekening met de beschikbaarheid van de hybride docent. Of er wordt voor een andere vorm gekozen: zo begeleiden sommige hybride docenten speciale projecten, of een roboticateam van een school bij de FIRST Lego League of FIRST Tech Challenge.’
Begin klein en kies de juiste vorm
Dat steeds meer onderwijsinstellingen open staan voor hybride tech docenten heeft ook positieve gevolgen voor de hybride docent zelf. ‘Het maakt het makkelijker om goed aan te sluiten bij wat diegene wil leren. Heeft dat te maken met het begeleiden van anderen? Of wil iemand zich juist ontwikkelen in het overdragen van kennis? Daar passen andere onderwijstypen en opdrachten bij.’
Eva gunt het nog veel meer technici om hybride tech docent te zijn. ‘Je ziet wat het Jacqueline oplevert. Soortgelijke verhalen hoor ik vaker, ook van leidinggevenden die hun teamlid enorm hebben zien groeien.’ Aan werkgevers die nog twijfelen, tipt Eva: ‘Begin klein. Je werknemer hoeft niet meteen één dag per week voor de klas te staan, maar kan ook een tijdelijk, kortdurend project begeleiden. Hybride docentschap kent veel verschillende vormen, kies wat bij je bedrijf past.’
Hybride tech docenten in de Brainportregio
Dit verhaal is onderdeel van een reeks over de meerwaarde van hybride tech docenten voor leerlingen, studenten, docenten, bedrijven én de Brainportregio. Deze professionals uit het bedrijfsleven brengen de praktijk rechtstreeks de klas in. Ze delen hun kennis en ervaring door les te geven, onderwijsmodules te ontwikkelen of gastlessen te verzorgen. Zo ontstaan waardevolle verbindingen tussen onderwijs en arbeidsmarkt en krijgen jongeren beter zicht op de praktijk van morgen.
In de Brainportregio zijn al honderden matches gerealiseerd tussen onderwijs en bedrijfsleven. De ambitie: minimaal 300 extra matches vóór 2028.
Wil je meer weten? Neem dan contact op met projectleider Leane van Veghel (Brainport Development).