Alle hbo-, wo- én mbo-studenten gelijk
Groepjes studenten in shirts van Fontys, Summa, SintLucas, De Rooi Pannen, Design Academy en TU/e staan op het Stadhuisplein in Eindhoven te dansen en met elkaar te kletsen. Op het eerste oog lijkt het Vibes Festival tijdens de introweek vooral een gezellige dag. Maar voor mbo-onderwijsprofessionals en de gemeente Eindhoven is de aanwezigheid van mbo-studenten meer dan dat. Het is een van de succesvolle activiteiten om mbo-studenten te waarderen en te erkennen. Een doel waar ze zich met het actieplan ‘Samen voor het mbo’ al bijna drie jaar voor inzetten.
Het idee voor het actieplan ontstond enkele jaren geleden door een gebeurtenis in Utrecht, legt Alide van der Poel uit, programmamanager externe betrekkingen bij SintLucas. ‘Daar werden mbo-studenten tijdens introductieweken geweerd uit cafés die alleen voor hbo- en wo-studenten waren bedoeld. Toen dachten we: hoe is de situatie in Eindhoven? Ook hier vonden we dat mbo’s meer waardering verdienden. En ontdekten we dat de positie van de mbo-student in het studentenleven nog niet gelijkstond aan die van studenten van het hbo en wo.’ De mbo-scholen in de regio bundelden de krachten samen met de gemeente Eindhoven en kwamen tot een stagepact en kwaliteitsagenda’s. Zo ontstond het mbo-actieplan. Het doel? Een gelijkwaardige behandeling van studenten, ongeacht het niveau. Tegelijkertijd moet het belang van het mbo en de waardering ervan zichtbaarder worden.
Meldpunt en korting
Daarom zijn er in de afgelopen tweeënhalf jaar meerdere activiteiten en instrumenten opgezet. Zo zijn de voorzieningen en extra’s voor mbo’ers nu meer gelijkgetrokken met die van hbo- en wo-studenten. Een voorbeeld hiervan is de korting bij winkels, cafés en culture instellingen die Summa-studenten nu ook krijgen met hun studentenkaart. ‘Het is de intentie om dit uit te rollen voor alle mbo-studenten in Eindhoven’, zegt Joyce Meulepas, projectleider kansengelijkheid Summa. Ook is er sinds tweeënhalf jaar een pilot waarbij mbo-studenten tegen het standaardstudententarief gebruikmaken van alle sportfaciliteiten in de stad. Al moet dit nog wel in bekendheid groeien. ‘We hebben daar al veel aandacht aan besteed en zien de aantallen groeien. Maar we merken dat mond-tot-mondreclame het beste werkt. Nu de pilotgroep hun ervaring deelt met medestudenten, weten steeds meer mbo’ers ervan’, zegt Joyce. En in het kader van het stagepact is ook het meldpunt stagediscriminatie en misstanden op elke mbo-instelling ingevoerd. ‘Hier kunnen studenten bijvoorbeeld laagdrempelig melden dat ze andere taken moeten uitvoeren dan waarvoor ze als stagiair zijn aangenomen. We willen dat ze werkzaamheden krijgen waarvoor ze studeren.’
Volwaardige student
Naast het realiseren van een meer gelijkwaardige behandeling tussen studenten, is er nog een andere uitdaging: het imago van het mbo verbeteren. Een enquête onder honderden mbo-studenten in Eindhoven maakte duidelijk dat het overgrote deel zich gediscrimineerd en anders beoordeeld en behandeld voelde dan hbo- en wo-studenten. Alide: ‘Meer dan negentig procent van de respondenten vond dat. Mbo-studenten worden niet altijd als volwaardige studenten gezien.’ Daarom is Brainport Development een campagne gestart om ouders naar het talent van hun kind te laten kijken, in plaats van automatisch te denken dat hoger onderwijs beter is. ‘Mbo-beroepen zijn ontzettend belangrijk voor onze maatschappij. Zeker hier in de Brainport-regio hebben we behoefte aan vakmensen om alle technologische innovaties mogelijk te maken’, zegt Alide. Om die boodschap duidelijk te maken, zijn er door de verschillende mbo-instellingen initiatieven zoals het Mbo-café en het Crafted Festival opgezet. ‘Hiermee willen we de kracht van het mbo én het enthousiasme voor het mbo en talentontwikkeling vergroten. En laten zien welke toekomstmogelijkheden er zijn.’
Studentendebat
Inmiddels wordt de stem van mbo’ers ook meer gehoord. Dat bleek wel uit het studentendebat van afgelopen februari. Hierin gingen lokale politici in gesprek met studenten van zowel het mbo, hbo en wo. ‘Een groot succes’, zegt Michel Moolenaar, directeur campus Eindhoven bij De Rooi Pannen. ‘De zaal zat vol en de helft daarvan was van het mbo. Het is zo belangrijk om hun stem te horen en mee te krijgen tegen welke uitdagingen ze aanlopen.’ Of ze het spannend vonden? ‘Ik denk het niet. Soms onderschatten we wat onze studenten kunnen. Ze durven wel het woord te nemen, al hebben ze af en toe een zetje nodig. Of wat nuance in hun verwoording, maar ook dat is allemaal onderdeel van leren’, zegt Michel.
Cohesie
De komende tijd willen de mbo-scholen de succesvolle pilots, zoals de voordelige sportkaart, breder uitrollen. En vooral meer studenten bereiken en motiveren om mee te doen aan activiteiten. Een voorbeeld daarvan is het Vibes Festival. En dat gaat al de goede kant op. Bij deze derde editie van het jaarlijkse introductiefestival lopen inmiddels veel meer mbo-studenten rond. ‘Als we alleen al kijken naar hoeveel Summa-studenten deelnemen aan het festival, dan zijn we in drie jaar tijd gegroeid van 300 naar 2000 en nu naar 5000’, zegt Joyce. Het mooie is dat studenten ook buiten hun onderwijsinstelling om andere studenten leren kennen. ‘Ze gaan als klas naar buiten, dan wordt het een school en dan wordt het een stad’, glundert Michel. ‘Je voelt de cohesie hier ontstaan. Opeens zie je dat Eindhoven écht een studentenstad is. Het is bijna alsof op de dag van het festival de stad een paar jaar jonger is.’
Mentaliteit
Ook de samenwerking tussen onderwijsinstellingen en onderwijsniveaus krijgt steeds meer vorm. Joyce noemt hier een voorbeeld van. ‘Summa is in gesprek over hoe onze studenten kunnen deelnemen aan de studententeams van BOOST. En ook over hoe dat structureel past in het onderwijs. 'Alide merkt daarin een verschuiving in mentaliteit. ‘Ik zie steeds meer het besef dat een team het allerbeste werkt als je verschillende disciplines bij elkaar hebt: een praktisch denkende student naast de theoretische.’ Die mentaliteitsverandering hoopt ze ook breder in de maatschappij te bereiken. ‘Als je nu op een datingapp aangeeft dat je mbo’er bent, kan je zomaar genegeerd worden. Er zit echt nog een hiërarchie in hoe mensen naar de wereld kijken.’ Precies dat is waar dit actieplan voor bedoeld is. ‘In de ideale wereld hebben we helemaal geen actieplan nodig’, zegt Michel. ‘Het feit dat we er nu nog een nodig hebben, zegt al iets over de positie waarin mbo-studenten zitten. Er is dus nog werk aan de winkel.’
Belang voor gemeente Eindhoven
Ralph Wierts, projectleider & programmamanager Onderwijs & Arbeidsmarkt bij gemeente Eindhoven:
‘Het mbo is van levensbelang voor Eindhoven. Onze stad heeft een grote behoefte aan goed opgeleide en bevlogen vakmensen. Tegelijkertijd willen we mbo-studenten de ruimte bieden om hun talenten te ontwikkelen en hun plek in de stad te vinden. Met het actieplan hebben we de afgelopen jaren geïnvesteerd in onderwerpen die vragen om een gezamenlijke aanpak, zoals het imago van het mbo, de samenwerking tussen onderwijssectoren en het positioneren van Eindhoven als studentenstad. Dan doen we bewust samen, want zo bereik je meer dan alleen.
Voor de gemeente is het belangrijk dat Eindhoven een aantrekkelijke studentenstad is, ook voor mbo-studenten. We willen jongeren naar onze stad trekken om hier te studeren en hen de kans bieden hun talent verder te ontwikkelen. Daarnaast hopen we dat zij na hun opleiding in Eindhoven blijven wonen en werken, zodat hun kennis en talent behouden blijven voor de stad.
We vinden alle studenten in de stad even belangrijk, of je nu mbo, hbo of wo doet. We willen mbo-studenten daarom ook een volwaardig studentenleven bieden, op een manier die past bij hun wensen en behoeften.
Ook zien we dagelijks hoe mensen met verschillende achtergronden elkaar op de werkvloer versterken. Wij geloven dat studenten uit het mbo, hbo en wo ook tijdens hun opleiding veel van elkaar kunnen leren. Samenwerken, onderzoeken en elkaar ontmoeten helpt hen om nieuwe perspectieven te ontdekken. Bovendien dragen deze ontmoetingen bij aan meer verbinding tussen studenten met verschillende achtergronden.’
Belang voor Brainport Eindhoven
Lianne van den Wittenboer, programmamanager mbo-hbo-wo bij Brainport Development:
‘Brainport Eindhoven is een toptechnologieregio. We bedenken hier niet alleen slimme innovaties, we maken ze ook daadwerkelijk. Juist die combinatie van denkkracht én vakmanschap maakt onze regio sterk. Op het mbo leiden we de vakmensen op die al die innovaties uiteindelijk mogelijk maken: de makers van onze regio. En juist aan deze mensen is een steeds grotere behoefte.
Die behoefte komt deels door demografische ontwikkelingen, maar er speelt meer. Het imago van het mbo blijft achter. Het beeld dat ‘hoger opgeleid’ automatisch ‘beter’ is, is nog steeds hardnekkig. Ook is internationale instroom in het mbo lastig door wet- en regelgeving en kiezen jongeren ook vaak voor opleidingen buiten de techniek.
Als we de kracht en groei van Brainport willen behouden, moeten we nadrukkelijk investeren in het mbo en in de waardering voor vakmanschap. Dat kunnen we het beste samen doen. Zo vertellen we één sterk en herkenbaar verhaal over de kansen die het mbo en technisch vakmanschap bieden.
Vanuit Brainport helpen we om dat gezamenlijke verhaal zichtbaar te maken en verder te brengen. Niet alleen voor de mbo-instellingen in Eindhoven, maar voor de hele Brainportregio. Want uiteindelijk hebben we hetzelfde belang: zorgen dat er voldoende vakmensen zijn én blijven om de toekomst van deze regio te kunnen maken.’